รูปแบบเครือข่ายความร่วมมือการบริหารวิชาการสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Main Article Content
บทคัดย่อ
คัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและประเมินรูปแบบเครือข่ายความร่วมมือการบริหารวิชาการสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ดำเนินการวิจัยแบบผสมผสาน 2 ระยะ ระยะที่ 1 สร้างรูปแบบโดยสังเคราะห์วรรณกรรมและวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (EFA) ด้วยวิธีสกัดตัวประกอบภาพพจน์ จากกลุ่มตัวอย่างผู้บริหารสถานศึกษา 490 คน และประเมินความต้องการจำเป็นจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริหารสถานศึกษา 385 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่า IOC = 0.60–1.00 มีค่าความเชื่อมั่น 0.971 และ 0.866 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และดัชนี PNI modified ยกร่างรูปแบบและตรวจสอบด้วยการสนทนากลุ่มจากผู้ทรงคุณวุฒิ 11 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ระยะที่ 2 ประเมินรูปแบบด้วยการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ 11 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า เครือข่ายความร่วมมือการบริหารวิชาการสู่ความเป็นเลิศ มี 6 องค์ประกอบ เรียงตามลำดับค่า PNImodified ได้แก่ 1) ผู้นำสร้างวัฒนธรรมวิชาการ 2) เครือข่ายบริหารวิชาการเป็นเลิศ 3) การกำกับติดตามคุณภาพวิชาการ 4) เครือข่ายพัฒนาวิชาชีพครู 5) นวัตกรรมวิชาการร่วมชุมชน และ 6) การบริหารทรัพยากรเครือข่ายสู่ความเป็นเลิศ โดยรูปแบบเครือข่ายความร่วมมือการบริหารวิชาการสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (COLLAB Model) ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ คือ หลักการ วัตถุประสงค์ โครงสร้าง วิธีการดำเนินการ และการประเมินผลของรูปแบบ ซึ่งผลการประเมินด้านความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากทุกด้าน
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กัญภร เอี่ยมพญา, นิวัตต์ น้อยมณี, พรทิพย์ อ้นเกษม, อภิชาติ อนุกูลเวช, และดาวประกาย ระโส. (2565). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาที่ต้องตัดสินใจ. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 23(1), 315-328. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jsrc/article/download/249128/172847/945671
จิระศักดิ์ สร้อยคำ. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการของโรงเรียนเอกชนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการส่งเสริมการศึกษาเอกชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
จิรารัตน์ วงศ์โยธา และบุญฤทธิ์ เพ็ชรวิศิษฐ์. (2567). แนวทางการบริหารเครือข่ายความร่วมมือในการจัดการศึกษาของศูนย์การศึกษาพิเศษ กลุ่มเครือข่ายที่ 9 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 25(2), 156–177. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/jedu/article/view/16139
ชนาญกาญจธ์ ศรีเนตร (2565). รูปแบบการพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนางานวิชาการโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
เซี่ยง เสี่ยวเยี้ยน, วราภรณ์ ไทยมา, และสิรินธร สินจินดาวงศ์. (2567). แนวทางการบริหารเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการ สาขาวิชาภาษาไทย ของมหาวิทยาลัยในมณฑลยูนนาน ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน. วารสารวิชาการรอยแก่นสาร, 9(8), 412–431. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/272247
นาฏยา ปาละสิทธิ์, และพิกุล ภูมิโคกรัตน์. (2567). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 15(1), 226–241. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JBS/article/view/268961
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
พุทธิภา เหล็กคงสันเทียะ. (2562). รูปแบบการบริหารสู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 31 [ดุษฎีนิพนธ์ ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
เพ็ญศรี โชติรัตน์, สุภาภรณ์ ตั้งดำเนินสวัสดิ์, และวีณัฐ สกุลหอม. (2568). รูปแบบการพัฒนาโรงเรียนเอกชนนอกระบบประเภทวิชาชีพเสริมสวยและความงามเพื่อเสริมสร้างบุคลิกภาพ. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(2), 295–310.
เพิ่มศักดิ์ บัวรักษ์, ช่อเพชร เบ้าเงิน, และสมชัย ชวลิตธาดา. (2562). การพัฒนารูปแบบเครือข่ายความร่วมมือด้านวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 16(31), 1–10. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/EAJ/article/download/5373/5044/17788
ไพลิน แพทองคำ และธดา สิทธิ์ธดา. (2568). องค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มกรุงธนใต้ สังกัดสำนักการศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 11(5), 58–75. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/nsc/article/view/7097
มณฑิรา บุตโยธี, วรกฤต เถื่อนช้าง, และธานี เกสทอง. (2568). รูปแบบการบริหารเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ตามหลักสาราณียธรรม 6. วารสารวิจยวิชาการ, 8(2), 297–314. https://doi.org/10.14456/jra.2025.46
รณพงษ์ เรืองจุ้ย. (2563). กลยุทธ์การบริหารสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
รังสันต์ นุสติ. (2566). รูปแบบการบริหารสู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ศักรินทร์ สมพิศนภา. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
สนธญา ทรงทอง, วีระยุทธ ชาตะกาญจน์, & นพรัตน์ ชัยเรือง. (2567). รูปแบบการบริหารงานกิจการนักเรียนสำหรับการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(10), 17–31. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/273417
สมาน อัศวภูมิ. (2567). รูปแบบและการพัฒนารูปแบบโดยการวิจัยในการบริหารการศึกษา. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 6(1). https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/269871
สัญญาศรณฺ สวัสดิ์ไธสง. (2567). การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม: แนวทางการสร้างพลังความร่วมมือในองค์การ. วารสารการบริหาร การจัดการ และการพัฒนาที่ยั่งยืน, 2(4), 841–852. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/jamsd/article/view/562
สุดา มงคลสิทธิ์. (2562). กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาการจัดการศึกษาในโรงเรียนเอกชนจังหวัดชลบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 5843–5859. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/227492
สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2562). กลยุทธ์การบริหารเครือข่ายความร่วมมือเพื่อการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 30(3), 199-214. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/edj/article/view/270149
หวานใจ เวียงยิ่ง. (2564). กลยุทธ์การบริหารเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการของโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
อดิศักดิ์ โสขุมา, วราวุฒิ บานเย็นงาม, ประอรรัตน์ รอดบำรุงโชติสิน, ไอรดา โตเทศ, และโชติ บดีรัฐ. (2566). การสร้างระบบเครือข่ายความร่วมมือแบบบูรณาการระหว่างส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น. Journal of Modern Learning Development, 8(7), 410-420. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/download/261187/178468/1041453
Anderson-Butcher, D., Bates, S., Lawson, H. A., Childs, T. M., & Iachini, A. L. (2022). The community collaboration model for school improvement: A scoping review. Education Sciences, 12(12), Article 918. https://doi.org/10.3390/educsci12120918
Barrero-Fernández, B., Mula-Falcón, J., & Domingo, J. (2023). Educational constellations: A systematic review of macro-networks in education. International Journal of Educational Management, 37(1), 259-277. https://doi.org/10.1108/IJEM-09-2022-0339
Bryk, A. S., Gomez, L. M., Park, S., Cohen-Vogel, L., Grunow, A., LeMahieu, P. G., Russell, J. L., & Hannan, M. (2025). Bringing scientific-professional learning communities into practice: Exploring variation in educational improvement network health and development. Peabody Journal of Education, 100(1), 7–27. https://doi.org/10.1080/0161956X.2025.2444843
Godfrey, D., & Munoz-Chereau, B. (2024). School improvement and peer learning partnerships: Building organizational resilience in primary schools in England. Frontiers in Education, 8, Article 1339173. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1339173
Mustafa, F., Nguyen, H. T. M., & Gao, X. (2024). The challenges and solutions of technology integration in rural schools: A systematic literature review. International Journal of Educational Research, 126, Article 102380. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102380
Norazila Osman, & Kamarul Bahari Yaakub. (2020). Conceptual framework of school management excellence model. Journal of Critical Reviews, 7(19), 22–30. https://doi.org/10.31838/jcr.07.19.4
Volante, P., Müller, M., Salinas, Á., & Cravens, X. (2023). Expert teams in instructional leadership practices based on collaboration and their transference to local teaching improvement networks. Research in Educational Administration & Leadership, 8(1), 256–294. https://doi.org/10.30828/real.1095600
Wilson Heenan, I., De Paor, D., Lafferty, N., & Mannix McNamara, P. (2023). The impact of transformational school leadership on school staff and school culture in primary schools—A systematic review of international literature. Societies, 13(6), Article 133. https://doi.org/10.3390/soc13060133
Zheng, X., Yin, H., & Li, Z. (2019). Exploring the relationships among instructional leadership, professional learning communities, and teacher self-efficacy in China. Educational Management Administration & Leadership, 47(6), 843–859. https://doi.org/10.1177/1741143218764176