ปัญหากฎหมายในการรองรับการการุณยฆาตในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ขวัญกมล ทิพย์มโนสิงห์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

คำสำคัญ:

การุณยฆาต, การไม่ประสงค์จะรับการรักษา, การยุติการมีชีวิต

บทคัดย่อ

บทบัญญัติมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 เป็นกฎหมายที่กำหนดแนวทางให้แก่ผู้ป่วยในวาระสุดท้ายของชีวิตในการแสดงเจตนาเพื่อยุติการมีชีวิตของตนเองและกำหนดแนวทางให้แก่ผู้ประกอบวิชาชีพทางด้านสาธารณสุขที่จะปฏิบัติตนเมื่อได้รับการแสดงเจตนายุติการมีชีวิตของ
ผู้ป่วย ถือว่าสิทธิในการตัดสินใจในเรื่องการรักษาพยาบาลดังกล่าวเป็นศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์หรือเป็นสิทธิมนุษยชนอย่างหนึ่ง และเป็นลักษณะของการกระทำการุณยฆาตรูปแบบหนึ่ง แต่การกระทำในลักษณะการุณยฆาตนั้นมีความหมายหลากหลายด้าน ทั้งที่เป็นการยุติการยื้อชีวิตและเป็นการเร่งการจบชีวิตให้เร็วยิ่งขึ้นเพื่อให้พ้นจากความทุกข์ทรมานทางร่างกายและจิตใจ

แต่จากบทบัญญัติมาตรา 12 ดังกล่าวยังบัญญัติได้ไม่ครอบคลุมถึงการกระทำการุณยฆาตทุกด้าน ซึ่งการการุณยฆาตบางอย่างก็อาจเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาในประเทศไทย เช่น การให้ยาหรือสารเพื่อให้ผู้ป่วยจบชีวิตอันเป็นความผิดฐานฆ่าผู้อื่นโดยเจตนาหรือไม่ หรือการเพิกถอนการช่วยชีวิตที่กระทำมาก่อนอันจะถือว่าเป็นการกระทำความผิดฐานละเว้นกระทำการเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือไม่ จึงจำเป็นต้องทำความเข้าใจหรือตีความกฎหมายให้ครอบคลุม ตลอดจนอาจมีความจำเป็นต้องแก้ไขเปลี่ยนแปลงบทบัญญัติในกฎหมายต่อไป

เอกสารอ้างอิง

คำพิพากษาศาลปกครอง คดีหมายเลขแดงที่ ฟ.11/2558.

ประมวลกฎหมายอาญา.

พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550.

ประกาศสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง แนวทางการปฏิบัติงานของสถานบริการสาธารณสุข ผู้ประกอบวิชาชีพด้านสาธารณสุข และเจ้าหน้าที่ของสถานบริการสาธารณสุข ตามกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีดำเนินการตามหนังสือแสดงเจตนาไม่ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดการตายในวาระสุดท้ายของชีวิตหรือเพื่อยุติการทรมานจากการเจ็บป่วย พ.ศ. 2553.

เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์. (2551). คำอธิบายกฎหมายอาญา ภาค 1 บทบัญญัติทั่วไป. สำนักพิมพ์พลสยาม พริ้นติ้ง (ประเทศไทย).

จิตติ ติงศภัทิย์. (2546). กฎหมายอาญา ภาค 1. สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา.

ทิพากร ไชยประสิทธิ์. (2562, 6 มีนาคม). 11 ประเทศ กฎหมายไฟเขียว “ตายอย่างสงบ”. Thai PBS. https://www.thaipbs.or.th/news/content/278173

นันทน อินทนนท์. (2544). ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการตายโดยสงบ. บทบัณฑิตย์, 57(4), 131.

นภนาท อนุพงศ์พัฒน์. (2568, 16 เมษายน). ข้อถกเถียงเรื่องการุณยฆาตในอังกฤษ. Peaceful Death. https://peacefuldeath.co/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%96%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%96%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A2/

วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์. (2540). นิติเวชสาธก ฉบับกฎหมายกับเวชปฏิบัติ. โรงพิมพ์เรือนแก้วการพิมพ์.

แสวง บุญเฉลิมวิภาส. (2544). หลักกฎหมายอาญา. วิญญูชน.

แสวง บุญเฉลิมวิภาส, และเอนก ยกจินดา. (2540). กฎหมายการแพทย์. วิญญูชน.

BBC News ไทย. (2024, December 1). กฎหมายจบชีวิตแบบรับการช่วยเหลือ มีใช้ที่ไหนบ้างในโลก แต่ละที่แตกต่างกันอย่างไร? https://www.bbc.com/thai/articles/cdxvx05nlwvo

Euthanasia law. (2012, February 22). http://www.legalcentre.co.uk/personal-injury/guide/about-euthanasia/

Merriam-Webster. (n.d.). Euthanasia. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved December 10, 2011, from http://www.merriam-webster.com/dictionary/euthanasia

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

ทิพย์มโนสิงห์ ข. (2025). ปัญหากฎหมายในการรองรับการการุณยฆาตในประเทศไทย. วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 17(1), 44–56. สืบค้น จาก https://so20.tci-thaijo.org/index.php/utcclawjo/article/view/729