ประเด็นกฎหมายเกี่ยวกับการได้กรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์โดยการครอบครองปรปักษ์กับการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ของไทย

ผู้แต่ง

  • ผู้ช่วยศาสตราจารย์ น้ำฝน ลิมปเจต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

คำสำคัญ:

การได้กรรมสิทธิ์, ครอบครองปรปักษ์, ทะเบียนกรรมสิทธิ์, อสังหาริมทรัพย์

บทคัดย่อ

การครอบครองปรปักษ์ คือ การที่บุคคลได้ครอบครองทรัพย์สินของบุคคลอื่น โดยสงบ เปิดเผย เจตนาเป็นเจ้าของ หากเป็นอสังหาริมทรัพย์ต้องครอบครองจนครบกำหนด 10 ปี หากเป็นสังหาริมทรัพย์ต้องครอบครองครบ 5 ปี บุคคลนั้นก็จะได้กรรมสิทธิ์ ซึ่งการได้กรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์โดยการครอบครองปรปักษ์เป็นการได้ทรัพยสิทธิในอสังหาริมทรัพย์โดยผลของกฎหมาย จึงมีข้อสังเกตทางกฎหมายที่ควรหยิบยกขึ้นมาพิจารณาเพื่อให้เกิดความเข้าใจในหลักกฎหมายในเรื่องนี้มากยิ่งขึ้นคือ ลักษณะการครอบครอง อายุความได้สิทธิ และความสัมพันธ์ระหว่างการได้สิทธิกับการจดทะเบียนบทความนี้มุ่งศึกษาถึงหลักการครอบครองปรปักษ์ในบริบทของระบบการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์โดยวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างกฎหมายไทยกับกฎหมายของต่างประเทศ

เอกสารอ้างอิง

Bouckaert, B., & Depoorter, B. (1999). Adverse possession and title systems. University of Ghent, Center for Advanced Studies in Law and Economics. https://www.researchgate.net/publication/228173163_Adverse_Possession_and_Title_Systems

Gray, K., & Gray, S. (2011). Land law (7th ed., pp. 1431–1432). Oxford University Press.

Hiatt, J., & Hladik, J. (2019, January). Adverse to change: A modern look at adverse possession. Center for Rural Affairs. https://www.cfra.org/sites/default/files/publications/adverse-to-change-a-modern-look-at-adverse-possession.pdf

HM Land Registry. (2023). Practice guide 5: Adverse possession of registered land. https://www.gov.uk/government/publications/adverse-possession-of-registered-land

Land Registration Act 2002, s. 96.

Revised Code of Washington. (2011). RCW 7.28.083: Adverse possession—Reimbursement of taxes or assessments—Payment of unpaid taxes or assessments—Awarding of costs and attorneys’ fees. Washington State Legislature. https://app.leg.wa.gov/rcw/default.aspx?cite=7.28.083

Tan, S. Y. (2007). Adverse possession of land under the Land Titles Act (1992). Singapore Journal of Legal Studies.

กรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย. (ม.ป.ป.). การจดทะเบียนการได้โดยการครอบครองปรปักษ์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.dol.go.th/registry/DocLib3/จดทะเบียน%201382.pdf

จุฑามาศ นิศารัตน์. (2565). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยทรัพย์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ธีรสุทธิ์ พันธ์ฤทธิ์. (2561). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 4 ทรัพย์สิน เล่ม 4 ว่าด้วยการครอบครอง (พิมพ์ครั้งที่ 1). ธรรมนิติ.

บัญญัติ สุชีวะ. (2564). คำอธิบายกฎหมายลักษณะทรัพย์ (พิมพ์ครั้งที่ 18). วิญญูชน.

ประมูล สุวรรณศร. (2539). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยทรัพย์. สำนักพิมพ์นิติบรรณการ.

พจนารถ เหลืองประเสริฐ. (2530). การครอบครองปรปักษ์. วารสารมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 1(3), 59–63. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/243890/165616

มนตรี กนกวารี. (2559). หลักนิติธรรมกับการเข้าใช้อสังหาริมทรัพย์ของรัฐ [เอกสารวิชาการส่วนบุคคล, หลักสูตรหลักนิติธรรมเพื่อประชาธิปไตย รุ่นที่ 4, วิทยาลัยรัฐธรรมนูญ สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ]. https://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link.php?nid=8754

มานิตย์ จุมปา. (2556). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยทรัพย์สิน (พิมพ์ครั้งที่ 8). บริษัท วี.พริ้นท์ (1991) จำกัด.

วรวุฒิ เทพทอง. (2557). คำอธิบายกฎหมายที่ดิน (พิมพ์ครั้งที่ 6 แก้ไขเพิ่มเติมใหม่). สำนักพิมพ์นิติธรรม.

วิริยะ นามศิริพงศ์พันธุ์. (2558). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 4 ว่าด้วยทรัพย์สิน (พิมพ์ครั้งที่ 6). เดือนตุลา.

สถาบันปรีดี พนมยงค์. (2565). การแย่งยึดที่ดินระลอกแรกระหว่างราษฎรและทุนศักดินา. สืบค้นเมื่อ 28 เมษายน 2567, จาก https://pridi.or.th/th/content/2022/06/1135

สมจิตร์ ทองศรี. (2563). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยทรัพย์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). บริษัท กรุงสยาม พับลิชชิ่ง จำกัด.

สมจิตร์ ทองศรี. (2566). หนังสือรวมคำบรรยาย ภาคหนึ่ง สมัยที่ 76 ปีการศึกษา 2566 เล่มที่ 15. เนติบัณฑิตยสภา.

สำนักกิจการยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม. (2563). กฎหมายน่ารู้ 82: เจ้าของที่ดินต้องดูก่อนโดนแย่งครอบครองปรปักษ์. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2567, จาก https://www.facebook.com/weareoja/posts/3074664249285993/

เสนีย์ ปราโมช. (2551). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ กฎหมายลักษณะทรัพย์ (พิมพ์ครั้งที่ 1). พลสยาม พริ้นติ้ง (ประเทศไทย).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

22-05-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ลิมปเจต น. (2026). ประเด็นกฎหมายเกี่ยวกับการได้กรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์โดยการครอบครองปรปักษ์กับการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ของไทย. วารสารวิชาการคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 17(1), 1–19. สืบค้น จาก https://so20.tci-thaijo.org/index.php/utcclawjo/article/view/723