จริยธรรมการตีพิมพ์
วารสารพลวัตการศึกษา (Journal of Educational Dynamics: JED) เป็นวารสารวิชาการด้านการศึกษาที่มุ่งเผยแพร่ผลงานวิจัย และบทความวิชาการที่มีคุณภาพตามมาตรฐานวิชาการ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาองค์ความรู้ นวัตกรรมทางการศึกษา และการประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อประโยชน์ต่อการศึกษา สังคม และประเทศชาติ โดยวารสารให้ความสำคัญต่อความซื่อสัตย์ทางวิชาการ ความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และมาตรฐานจริยธรรมในการตีพิมพ์ผลงานวิชาการ
วารสารยึดถือแนวปฏิบัติของ Committee on Publication Ethics (COPE) เป็นกรอบในการดำเนินงาน และใช้ระบบการประเมินคุณภาพบทความแบบผู้ประเมินและผู้เขียนไม่ทราบชื่อซึ่งกันและกัน (Double-Blind Peer Review) เพื่อให้การพิจารณาบทความเป็นไปอย่างเป็นธรรม โปร่งใส และปราศจากอคติ
ผู้ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการตีพิมพ์บทความ ประกอบด้วย ผู้เขียนบทความ (Authors) ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินบทความ (Reviewers) และกองบรรณาธิการ (Editors) ซึ่งต้องปฏิบัติตามหลักจริยธรรมการตีพิมพ์ ดังต่อไปนี้
1. บทบาทและหน้าที่ของผู้เขียนบทความ (Duties of Authors)
1.1 ผู้เขียนต้องรับรองว่าบทความที่ส่งมาพิจารณาเป็นผลงานต้นฉบับ และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาเพื่อตีพิมพ์ในวารสารหรือสิ่งพิมพ์วิชาการอื่น ทั้งนี้ หากเคยเผยแพร่บางส่วนหรือเคยนำเสนอในที่ประชุมวิชาการ ผู้เขียนต้องแจ้งให้วารสารทราบอย่างชัดเจน
1.2 ผู้เขียนต้องนำเสนอข้อมูล ผลการวิจัย และข้อค้นพบตามความเป็นจริง ไม่ปลอมแปลง บิดเบือน สร้างข้อมูลอันเป็นเท็จ หรือเลือกนำเสนอข้อมูลเฉพาะส่วนที่สนับสนุนผลการวิจัย
1.3 ผู้เขียนต้องอ้างอิงผลงาน แนวคิด ทฤษฎี หรือข้อมูลของผู้อื่นอย่างถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นไปตามรูปแบบที่วารสารกำหนด
1.4 ผู้เขียนต้องหลีกเลี่ยงการคัดลอกผลงานทางวิชาการ (Plagiarism) การตีพิมพ์ซ้ำ (Duplicate Publication) และการแบ่งเผยแพร่ผลการวิจัยเดียวกันออกเป็นหลายบทความโดยไม่มีเหตุผลทางวิชาการที่เหมาะสม (Salami Publication)
1.5 ผู้เขียนทุกคนที่มีรายชื่อในบทความต้องมีส่วนร่วมในการดำเนินงานวิจัยหรือการจัดทำบทความอย่างมีนัยสำคัญ และให้ความยินยอมต่อการส่งบทความเพื่อตีพิมพ์
1.6 ผู้เขียนต้องเปิดเผยแหล่งทุนสนับสนุนการวิจัย (ถ้ามี) รวมถึงผลประโยชน์ทับซ้อน (Conflict of Interest) ที่อาจส่งผลต่อการดำเนินการวิจัย การวิเคราะห์ข้อมูล หรือการตีความผลการวิจัย
1.7 งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์หรือกลุ่มตัวอย่างที่ต้องได้รับการคุ้มครองตามหลักจริยธรรมการวิจัย ต้องได้รับการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการวิจัย
1.8 หากผู้เขียนพบข้อผิดพลาดหรือความคลาดเคลื่อนที่มีนัยสำคัญในบทความภายหลังการส่งหรือการตีพิมพ์ ต้องแจ้งกองบรรณาธิการโดยเร็ว เพื่อดำเนินการแก้ไข ชี้แจง หรือถอนบทความตามความเหมาะสม
1.9 ผู้เขียนสามารถใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) เพื่อสนับสนุนการเขียน การวิเคราะห์ หรือการจัดเตรียมต้นฉบับได้ตามความเหมาะสม แต่ต้องเปิดเผยการใช้ AI ในบทความอย่างชัดเจน ทั้งนี้ AI ไม่สามารถระบุเป็นผู้เขียนบทความ ผู้เขียนร่วม หรือผู้รับผิดชอบบทความ (Corresponding Author) ได้ และผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และความเหมาะสมของเนื้อหาทั้งหมดที่ปรากฏในบทความ
2. บทบาทและหน้าที่ของผู้ทรงคุณวุฒิประเมินบทความ (Duties of Reviewers)
2.1 ผู้ประเมินต้องประเมินบทความตามหลักวิชาการด้วยความเป็นกลาง สุจริต และปราศจากอคติส่วนบุคคล
2.2 ผู้ประเมินต้องรักษาความลับของบทความและข้อมูลที่ได้รับระหว่างกระบวนการประเมิน และไม่นำข้อมูลดังกล่าวไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือบุคคลอื่น
2.3 ผู้ประเมินต้องแจ้งกองบรรณาธิการทันทีเมื่อพบว่ามีผลประโยชน์ทับซ้อนหรือความสัมพันธ์ใด ๆ ที่อาจส่งผลต่อความเป็นอิสระในการประเมินบทความ
2.4 ผู้ประเมินควรให้ข้อเสนอแนะที่สร้างสรรค์ ชัดเจน และมีเหตุผลทางวิชาการ เพื่อช่วยพัฒนาคุณภาพของบทความ
2.5 ผู้ประเมินต้องแจ้งกองบรรณาธิการเมื่อพบการคัดลอกผลงาน การปลอมแปลงข้อมูล การอ้างอิงที่ไม่เหมาะสม หรือการกระทำที่อาจเข้าข่ายการประพฤติผิดทางจริยธรรมการตีพิมพ์
2.6 ผู้ประเมินต้องส่งผลการประเมินภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือแจ้งกองบรรณาธิการหากไม่สามารถดำเนินการได้
2.7 ผู้ประเมินต้องไม่เปิดเผยหรือใช้ข้อมูลจากบทความที่อยู่ระหว่างการพิจารณาเพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือเพื่อประโยชน์ของผู้อื่น
3. บทบาทและหน้าที่ของกองบรรณาธิการ (Duties of Editors)
3.1 กองบรรณาธิการมีหน้าที่พิจารณาคุณภาพของบทความโดยยึดหลักคุณค่าทางวิชาการ ความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ความใหม่ขององค์ความรู้ และความสอดคล้องกับขอบเขตของวารสาร
3.2 กองบรรณาธิการต้องดำเนินการพิจารณาบทความอย่างเป็นธรรม โดยไม่เลือกปฏิบัติต่อผู้เขียนด้วยเหตุแห่งเพศ อายุ เชื้อชาติ ศาสนา สัญชาติ สังกัด หรือความคิดเห็นทางวิชาการ
3.3 กองบรรณาธิการต้องรักษาความลับของผู้เขียน ผู้ประเมิน และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับบทความตลอดกระบวนการพิจารณา
3.4 กองบรรณาธิการต้องคัดเลือกผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญตรงตามสาขาของบทความ และไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อนกับผู้เขียน
3.5 กองบรรณาธิการต้องหลีกเลี่ยงการพิจารณาบทความที่ตนเองมีผลประโยชน์ทับซ้อน หรือมีความสัมพันธ์ที่อาจส่งผลต่อความเป็นกลางในการตัดสินใจ และต้องมอบหมายให้บรรณาธิการท่านอื่นดำเนินการแทน
3.6 กองบรรณาธิการต้องตรวจสอบความซ้ำซ้อนของบทความก่อนเข้าสู่กระบวนการประเมินโดยใช้เครื่องมือที่เหมาะสม ทั้งนี้ บทความที่มีความซ้ำซ้อนเกินเกณฑ์ที่วารสารกำหนด อาจถูกส่งกลับเพื่อแก้ไขหรือปฏิเสธการพิจารณา
3.7 กองบรรณาธิการต้องดำเนินการตามแนวปฏิบัติของ COPE เมื่อพบข้อร้องเรียน การละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์ การคัดลอกผลงาน การปลอมแปลงข้อมูล หรือการประพฤติผิดทางจริยธรรมการตีพิมพ์ในรูปแบบอื่น
3.8 กองบรรณาธิการมีสิทธิ์ปฏิเสธ แก้ไข ถอน หรือเพิกถอนบทความที่ตรวจพบการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์หรือข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง โดยดำเนินการตามหลักวิชาการและแนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง
3.9 กองบรรณาธิการมุ่งส่งเสริมคุณภาพงานวิชาการทางการศึกษา การสร้างองค์ความรู้ใหม่ และการพัฒนาวิชาชีพทางการศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานระดับชาติและนานาชาติ
4. การจัดการข้อร้องเรียนและการประพฤติผิดทางจริยธรรมการตีพิมพ์ (Complaints and Publication Malpractice)
4.1 วารสารมีกระบวนการรับ พิจารณา และจัดการข้อร้องเรียนที่เกี่ยวข้องกับจริยธรรมการตีพิมพ์และการประพฤติผิดทางจริยธรรมการตีพิมพ์ โดยยึดหลักความเป็นธรรม ความโปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้
4.2 เมื่อได้รับข้อร้องเรียนหรือพบข้อสงสัยเกี่ยวกับการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์ กองบรรณาธิการจะดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงตามแนวปฏิบัติของ COPE และเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องชี้แจงข้อมูลอย่างเหมาะสม
4.3 หากพบการกระทำที่เข้าข่ายการคัดลอกผลงาน การปลอมแปลงข้อมูล การบิดเบือนผลการวิจัย การละเมิดลิขสิทธิ์ หรือการประพฤติผิดทางจริยธรรมการตีพิมพ์ในรูปแบบอื่น วารสารอาจดำเนินการปฏิเสธบทความ แก้ไขบทความ ถอนบทความ หรือดำเนินการอื่นตามความเหมาะสมของกรณี
4.4 การพิจารณาและการดำเนินการของกองบรรณาธิการจะเป็นไปตามหลักจริยธรรมการตีพิมพ์ แนวปฏิบัติของ COPE และหลักธรรมาภิบาลทางวิชาการ โดยผลการพิจารณาจะได้รับการสื่อสารให้ผู้เกี่ยวข้องทราบอย่างเหมาะสม
ปรับปรุงล่าสุด: มิถุนายน 2569
วารสารพลวัตการศึกษา (Journal of Educational Dynamics: JED)