การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน

ผู้แต่ง

  • สุกัญญา สุจาคำ
  • กมลวรรณ มั่งคั่ง
  • เรณู เมฆทับ

คำสำคัญ:

วิสาหกิจชุมชน, การพัฒนาที่ยั่งยืน, การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ, เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอมุมมองและกรอบแนวคิดเชิงทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ (Collaborative Networks) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืนในบริบทเศรษฐกิจและการพัฒนาสมัยใหม่ วิธีดำเนินงานใช้วิธีการสังเคราะห์เอกสารและวรรณกรรมเชิงแนวคิด (Documentary and Conceptual Synthesis) โดยทำการรวบรวม วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูลทุติยภูมิจากแนวคิด ทฤษฎีต้นตำรับ และบทความวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ ผลการสังเคราะห์พบว่า การขับเคลื่อนวิสาหกิจชุมชนให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ ไม่สามารถดำเนินงานโดยชุมชนเพียงลำพังได้ แต่ต้องอาศัยกลไกการบูรณาการผ่าน 5 องค์ประกอบหลักที่เชื่อมโยงกันเป็นระบบ ได้แก่ (1) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ (2) การถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรม (3) การพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชน (4) การยกระดับห่วงโซ่คุณค่าและการตลาดดิจิทัล และ (5) การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมและการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน การบูรณาการองค์ประกอบเหล่านี้ก่อให้เกิดระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) ที่ช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของเศรษฐกิจฐานรากอย่างมีนัยสำคัญ ข้อเสนอแนะเชิงทฤษฎีจากบทความนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางมาตรฐานในการพัฒนาและส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนในประเทศไทยให้เติบโตได้อย่างเข้มแข็งและยั่งยืนในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

กัญญารัตน์ พูลเพิ่ม, ก้องกิดากร บุญช่วย, เยาวลักษณ์ สุวรรณแข, และ เปรมกมล ขจรจตุพร. (2569). แนวทางพัฒนาการส่งเสริมการขายผลิตภัณฑ์ข้าวเบายอดม่วงของวิสาหกิจชุมชน ตำบลนาข้าวเสีย อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง. วารสารวิจัยวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 10(2), 1–16.

ณรงค์ฤทธิ์ ประสานตรี, จันทนา อุดม, และ ไพโรจน์ บุตรชีวัน. (2567). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนท้องถิ่น: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนตำบลเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 25–42.

ณัฐนิช รักขติวงศ์, นิตยา วงศ์ยศ, และ สถาพร แสงสุโพธิ์. (2567). รูปแบบการจัดการวิสาหกิจชุมชนประเภทการแปรรูปและผลิตภัณฑ์อาหาร เขตภาคเหนือตอนบน สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารร้อยแก่นสารสินธุ์, 9(11), 582-599.

วรานี เวสสุนทรเทพ, มานิดา เชื้ออินสูง, นวลศรี สงสม, มนฤทัย ศรีทองเกิด, และ มานะ เอี่ยมบัว. (2567). การถอดบทเรียนความยั่งยืนของผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชน. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 6(2), 74-86.

Castells, M. (2000). The Rise of the Network Society. Blackwell Publishers.

Kaewsuwan, N., Sittichai, R., & Jeawkok, J. (2024). Enabling factors affecting knowledge transfer and business process of community enterprise groups in Thailand. Journal of Information Science Theory and Practice, 12(1), 1-20.

Khiawnoi, P., Nakudom, S. S., Noobutr, P., & Kaewzang, U. (2025). Empowering communities: The strategic role of community enterprise entrepreneurs in sustainable development. Sustainability, 17(12), 5483.

Noobutr, P., Nakudom, S. S., Kaewzang, U., & Sriprasert, P. (2026). Developing a network-based model for assessing sustainable competitiveness of community enterprises. Sustainability, 18(3), 1253.

Powell, W. W. (1990). Neither market nor hierarchy: Network forms of organization. Research in Organizational Behavior, 12, 295-336.

Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. Simon & Schuster.

Schumacher, E. F. (1973). Small Is Beautiful: Economics as if People Mattered. Blond & Briggs.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

20-09-2026

รูปแบบการอ้างอิง

สุจาคำ ส., มั่งคั่ง ก., & เมฆทับ เ. (2026). การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน. วารสารพัฒนาสังคมและการวิจัยเชิงปัญญา, 1(1), 35–41. สืบค้น จาก https://so20.tci-thaijo.org/index.php/JSDWR/article/view/853

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ