ภาวะผู้นำ : การเปลี่ยนแปลงในยุคพลิกผันสู่กระบวนการบริหารสถานศึกษา

ผู้แต่ง

  • วชิรวิชญ์ มั่งมูล
  • จิตติวรรณ บำรุงบุตร
  • ณัฐวุฒิ บุญศรีแก้ว
  • อัษฎานิษฐ์ โคตรชัย

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำ, การบริหารการศึกษา, การเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผัน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงที่เข้าสู่สภาวะที่เรียกว่า "VUCA World" ซึ่งประกอบด้วยความผันผวน (Volatility)    ความไม่แน่นอน (Uncertainty) ความสลับซับซ้อน (Complexity) และความคลุมเครือ (Ambiguity)  โดยมี     แรงขับเคลื่อนสำคัญจากกระแสโลกาภิวัตน์ เทคโนโลยีแบบก้าวกระโดด และการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19      ที่ส่งผลให้เกิดวิถีความปกติใหม่ (New Normal) และภาวะถดถอยทางการเรียนรู้  สภาวการณ์เหล่านี้ทำให้รูปแบบการบริหารจัดการแบบเดิม หรือความสำเร็จในอดีตไม่สามารถใช้ได้อีกต่อไป ผู้บริหารสถานศึกษาจึงจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงวิธีการบริหารเพื่อนำสถานศึกษาผ่านการเปลี่ยนแปลงและสามารถอยู่ในวิถีใหม่ได้อย่างยั่งยืน จากการสังเคราะห์ข้อมูลพบว่า องค์ประกอบสำคัญของภาวะผู้นำสถานศึกษาในยุคการเปลี่ยนแปลงแบบพลิกผันมี 7 ประเด็นหลัก ได้แก่ การมีกระบวนทัศน์และการมองภาพแบบองค์รวม คือ ผู้นำต้องมององค์กรเป็นระบบที่เชื่อมโยงกันทั้งคน โครงสร้าง และเทคโนโลยี โดยไม่ยึดติดกับกรอบเดิม  การกำหนดวิสัยทัศน์ กลยุทธ์ และทิศทางการเปลี่ยนแปลง คือต้องมีวิสัยทัศน์เชิงอนาคตที่ชัดเจนและสามารถแปลงเป็นแผนปฏิบัติที่ยืดหยุ่นตามฐานข้อมูลที่ถูกต้อง  การสร้างการมีส่วนร่วมและการจัดการความขัดแย้ง คือเปลี่ยนจากการใช้ "อำนาจเหนือ" เป็น "อำนาจร่วม" เปิดพื้นที่ให้บุคลากรทุกระดับมีส่วนร่วมเพื่อลดแรงต้านและสร้างความร่วมมือ  การสร้างแรงบันดาลใจและวัฒนธรรมองค์กรเชิงบวก คือกระตุ้นแรงจูงใจและปลูกฝังค่านิยมที่ส่งเสริมนวัตกรรมและการเรียนรู้ร่วมกัน   การพัฒนาคนและคำนึงถึงปัจเจกบุคคล  คือเน้นการบริหารโดยมี "คน" เป็นศูนย์กลาง เข้าใจความแตกต่างและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต  การสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล คือใช้เทคโนโลยีและข้อมูลเป็นเครื่องมือหลักในการตัดสินใจและพัฒนานวัตกรรมการบริหาร   การมีความฉลาดทางอารมณ์และการปรับตัว คือมีความแข็งแกร่งทางอารมณ์ สามารถจัดการความเครียดและความเสี่ยงได้ดี พร้อมที่จะปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง 

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-11

รูปแบบการอ้างอิง

มั่งมูล ว. ., บำรุงบุตร จ. ., บุญศรีแก้ว ณ. ., & โคตรชัย อ. . (2026). ภาวะผู้นำ : การเปลี่ยนแปลงในยุคพลิกผันสู่กระบวนการบริหารสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยปทุมธานี, 1(1), 45–54. สืบค้น จาก https://so20.tci-thaijo.org/index.php/eduptu/article/view/888